Historia parafii Św. Dymitra w Hajnówce.
Hajnówka czas prawdziwie dynamicznego rozwoju osiągnęła w latach siedemdziesiątych XX w. Liczba mieszkańców miasta przekroczyła 25 tysięcy. Stało się tak przede wszystkim na skutek migracji ludności z okolicznych, przeważnie prawosławnych wsi. Jedyna do tej pory cerkiew w Hajnówce, p/w Świętej Trójcy, nie była w stanie zagwarantować odpowiednich warunków do modlitwy dla wciąż wzrastającej liczby wiernych. Narodził się pomysł budowy następnych prawosławnych świątyń. W roku 1994 zakupiono od spółdzielni budowlanej „Czyn” grunt przy ulicy Warszawskiej, o powierzchni 0,30 ha, z przeznaczeniem budowy nowej cerkwi. Odpowiedzialnym za przygotowanie placu budowy został ówczesny wikariusz hajnowskiej parafii p/w Św. Trójcy, ks. Jerzy Ackiewicz. W grudniu tego samego roku powołano komitet budowlany. Plac budowy został zabezpieczony ogrodzeniem.
Drugiego dnia Świąt Wielkanocy (24 kwietnia) roku 1995 nastąpiło poświęcenie miejsca pod budowę cerkwi oraz wkopanie krzyża w miejscu, w którym stanie ołtarz, dokonane przez dziekana okręgu hajnowskiego ks. Mitrata Antoniego Dziewiatowskiego.
3 czerwca 1995 roku Jego Eminencja Metropolita Bazyli, w asyście licznie zebranego duchowieństwa i rzeszy wiernych, wmurował kamień węgielny pod budowę cerkwi. Następnego dnia rozpoczęły się prace budowlane. Efektem intensywnej pracy było powstanie w błyskawicznym tempie dolnej, podziemnej świątyni umożliwiającej celebrowanie Boskiej Liturgii. Pierwszy raz została ona odprawiona drugiego dnia Świąt Bożego Narodzenia, 8 stycznia 1996 roku.
30 kwietnia 1996 roku na mocy dekretu Jego Eminencji Metropolity Bazylego została powołana do życia w Hajnówce samodzielna parafia p/w Świętego Wielkiego Męczennika Dymitra z Tesalonik. Wybór patrona dla nowo erygowanej parafii nie był przypadkowy. W Hajnówce od wielu lat istniała tradycja posiadania przez poszczególne dzielnice miasta swojego duchowego opiekuna. Mieszkańcy dzielnicy zwanej „Judzianką”, właśnie w Świętym Męczenniku Dymitrze widzieli swojego szczególnego obrońcę. Pierwszym proboszczem parafii został ks. prot. mgr Jerzy Ackiewicz.
8 listopada 1996 roku, w dniu pamięci Św. Dymitra została wyświęcona dolna cerkiew. Aktu wyświęcenia dokonał Metropolita Bazyli. Patronem podziemnej świątyni został Święty Serafim z Sarowa.
Budowa cerkwi Świętego Dymitra rozwijała się w błyskawicznym tempie. W oczach rosły mury nowej świątyni. Dzięki operatywności księdza proboszcza oraz jego niezwykłej umiejętności nawiązywania kontaktów parafia zdobywała poważnych sponsorów w kraju i za granicą. Dzięki ich szczodrym darom cerkiew wzbogaciła się o utensylia liturgiczne, szaty kapłańskie, komplet dzwonów i krzyże wieńczące kopuły świątyni. Do najbardziej hojnych ofiarodawców należeli Nina Kowalczuk z Berlina i Bazyli Piwnik z Warszawy. Finansowy ciężar budowy cerkwi spoczywał jednak w głównej mierze na parafianach. Nie szczędzili oni swych ofiar. Wielu poświęcało czas i zdrowie wytrwale kwestując. Organizowane były grupy kolędnicze zbierające pieniądze w okresie bożonarodzeniowym. W zdobywanie środków materialnych, niezbędnych do budowy cerkwi zaangażowanych było wielu oddanych sprawie ludzi.
8 listopada 1998 roku miało miejsce poświęcenie i osadzenie krzyża wieńczącego główną kopułę cerkwi. Poświęcenia dokonał Jego Eminencja Metropolita Sawa. Kopuła cerkwi została wykonana przez Mikołaja Dudzicza ze wsi Kojły oraz jego pomocników. Cerkiew w całości pokryto miedzianą blachą. Wykonawcami tej, jakże precyzyjnej pracy, byli bracia Wierszko ze wsi Stare Lewkowo.
Rok 2000 w życiu młodej parafii był niezwykle bogaty w doniosłe wydarzenia. W głównej świątyni stanął dębowy ikonostas, który został wyświęcony w dniu 12 listopada przez Jego Eminencję Metropolitę Sawę. Tego też dnia była celebrowana pierwsza Święta Liturgia w głównej cerkwi.
W miesiącach od maja do lipca w latach 2005 i 2006 rozpisano cerkiew. Ikonografowie pochodzący z Ukrainy (Charków, Kijów, Poczajów) włożyli w swoją pracę całe swe serce i umiejętności.
W maju i czerwcu 2007 roku ułożono granitową posadzkę wewnątrz świątyni. Po dwunastu latach budowy cerkiew była gotowa do uroczystego wyświęcenia.
16 września 2007 r. Jego Eminencja Sawa Metropolita Warszawski i całej Polski w asyście Jego Ekscelencji Mirona Biskupa Hajnowskiego, Jego Ekscelencji Grzegorza Biskupa Bielskiego, Jego Ekscelencji Jerzego Biskupa Siemiatyckiego, licznie zgromadzonego duchowieństwa i wiernych dokonał wyświęcenia cerkwi p/w Św. Dymitra z Tesalonik.
Cerkiew p/w Świętego Dymitra w Hajnówce jest świątynią dwukondygnacyjną. Posiada jeden ołtarz w części podziemnej, poświęcony Św. Serafimowi z Sarowa oraz dwa ołtarze w części górnej: główny – Św. Dymitra oraz boczny – Ikony Matki Bożej Włodzimierskiej.
Na terenie parafii, przy ulicy Górnej, znajduje się kaplica Matki Bożej Kazańskiej. Według relacji najstarszych mieszkańców, w 1944 r. mieszkańcy dawnej wsi Górna, obecnie jednej z hajnowskich ulic, pod przewodnictwem Mikołaja Germana, wznieśli drewnianą kapliczkę. Intencją jej wybudowania było pragnienie podziękowania Bogu i Przenajświętszej Bogarodzicy za ocalenie wsi od pożogi wojennej. Górna przetrwała wojnę podczas gdy prawie wszystkie sąsiednie miejscowości zostały spalone. Kaplicę zlokalizowano w centralnym punkcie wsi, jednak po latach, z powodu przebudowy drogi, przeniesiono ją na cmentarz obok wioski, gdzie spoczywa sześciu mieszkańców zabitych przez Niemców w 1944 r. W 1986 r. wybudowano nową murowaną kaplicę, w samym centrum obecnej ulicy Górnej.
Kolejny dużym przedsięwzięciem parafii było założenie cmentarza parafialnego. Decyzją Burmistrza Miasta Hajnówka, z dnia 07 lipca 2008 r. parafii Św. Dymitra został przekazany teren, o powierzchni 3,92 ha, pod budowę drugiego w Hajnówce cmentarza prawosławnego. W okresie paschalnym 2017 roku poświęcenia nowego cmentarza dokonał Jego Eminencja Metropolita Warszawski i całe Polski Sawa.
Proboszczowie parafii:
Ks. Jerzy Ackiewicz 30.06.1996 r. – 14.02.2022 r.
Ks. Mariusz Jurczuk 14-02-2022 r. –
Wikariusze i diakoni:
Ks. Marek Jakimiuk 12-03-1998 r. – 15.04.1999 r.
Ks. Jan Wołkowycki diakon 23-02-1998 r. – 16.06.2000 r.
wikariusz 16.02.2000 r. – 15.10.2021 r.
Ks. Andrzej Busłowski 15.04.1999 r. – 12.06.2000 r.
Ks. Alim Rusinowicz 10.04.2000 r. – 22.06.2000 r.
Ks. Jan Gacuta 22.06.2000 r. – 12-07.2000 r.
Ks. Adam Dzienisiuk 12.07.2002 r. – 02.03.2004 r.
Ks. Mariusz Jurczuk 15.08.2004 r. – 28.04.2011 r.
Ks. Antoni Czapko 28.04.2011 r. – 07.05.2013 r.
Ks. Paweł Łapiński 07.05.2013 r. – 16.03.2015 r.
Ks. Jan Barszczewski 16.03.2015 r. – 1.07.2018 r.
Ks. Łukasz Ignatowicz, (diakon nadetatowy) 29.05.2012 – 14.02.2019 r.
Ks. Michał Siemieniuk 1.07.2018 r. – 15.07.2019 r.
Ks. Rafał Wawreniuk 15.07.2019 r. – 19.06.2021 r.
Ks. Aleksander Kulik 19.06.2021 r. – 14.02.2022 r.
Ks. Jan Gacuta 15.10.2021 r. – 14.02.2022 r.
Ks. Ignacy Szwec 14.02.2022 r. –
Ks. Paweł Korszak 1.09.2022 r. –